قالب فایبرگلاس و رزین پلیاستر؛ راهنمای قالب سخت و کفشک

قالب فایبرگلاس یک قالب سخت است که از رزین پلیاستر و الیاف شیشه ساخته میشود و برای قطعههای بزرگ و مسطح به کار میرود؛ جایی که قالب سیلیکونی نرم زیر وزن مایه شکم میدهد. در قالبسازی و مولد برای سنگ مصنوعی و شمع، فایبرگلاس مخصوص نمای سنگ آنتیک، کفپوش و قطعههای پهن است و اغلب بهعنوان کفشکِ پشتیبانِ یک لاینر سیلیکونی نازک استفاده میشود. این راهنما میگوید کِی سراغش بروی و چطور بسازیاش.
قالب سخت کِی بهتر از سیلیکون است؟
سیلیکون برای جزئیات ظریف و قطعههای تودار عالی است، اما دو ضعف دارد: برای سطح بزرگ گران تمام میشود و نرمیاش اجازه میدهد قالب زیر وزن سیمان تاب بردارد. قالب فایبرگلاس دقیقاً این دو را حل میکند. اگر قطعهات یک نمای سنگی بزرگ، یک قاب، یک ستون یا هر چیز پهن و سنگین است، قالب سخت فرم را ثابت نگه میدارد و قطعه صاف در میآید. برای جزئیات خیلی ریز، ترکیبِ لاینر سیلیکونی و کفشک فایبرگلاس بهترین جواب را میدهد که در درس قالب لاینردار با کفشک کامل توضیح دادهایم.
مواد لازم
رزین پلیاستر و هاردنرش (معمولاً چند قطره در هر کیلو)، الیاف شیشه به شکل نمدی (مت) یا پارچهای، ژلکوت برای لایهی رویی صاف، واکس جداکننده، قلممو و غلتک هواگیر. کار با رزین پلیاستر بوی تند و بخار دارد، پس حتماً در فضای پرتهویه و با دستکش و ماسک کار کن.
مرحله به مرحله
۱) مولد را آماده و واکس بزن
سطح مولد را صاف و تمیز کن و چند لایه واکس جداکننده بمال و برق بینداز. روی فایبرگلاس، جداکنندهی ضعیف یعنی قالبِ چسبیده و خراب.
۲) ژلکوت را بکش
یک لایه ژلکوت روی مولد بکش. این لایه سطح داخلی قالب را صاف و بیحفره میکند و همان سطحی است که با قطعهی نهایی در تماس است. بگذار تا حالت چسبناک ژلهای برسد.
۳) لایههای فایبرگلاس را بگذار
رزین را با هاردنر مخلوط کن، روی ژلکوت بمال و تکههای الیاف شیشه را روی آن بخوابان، بعد با قلممو رزین را داخل الیاف فرو ببر تا کاملاً خیس شود. با غلتک هواگیر حبابها را بیرون بزن. دو تا سه لایه برای استحکام کافی است.
۴) گیرش و جداسازی
بگذار کامل سفت شود (چند ساعت تا یک شبانهروز)، بعد لبهها را آزاد کن و قالب سخت را از مولد جدا کن. لبههای زبر را سنباده بزن.
سیلیکون یا فایبرگلاس؟
| ویژگی | قالب سیلیکونی | قالب فایبرگلاس |
|---|---|---|
| جزئیات ریز | عالی | متوسط |
| قطعهی بزرگ و مسطح | ضعیف (شکم میدهد) | عالی |
| خروج قطعهی تودار | راحت | سخت |
| هزینه برای سطح بزرگ | بالا | مقرونبهصرفه |
| ماندگاری | دهها تا صدها بار | خیلی زیاد |
سؤالات متداول
قالب فایبرگلاس برای شمع هم به کار میآید؟
برای شمعهای خیلی بزرگ یا قالبهای تولیدی بله، اما چون سخت است خروج قطعه سختتر میشود. برای بیشتر شمعها قالب سیلیکونی راحتتر است.
چرا سطح قالبم بعد از جداشدن چسبناک ماند؟
رزین پلیاستر در تماس با هوا لایهی سطحیاش گاهی چسبناک میماند؛ این طبیعی است و با افزودن واکس مخصوص به رزین یا پوشاندن سطح هنگام گیرش برطرف میشود.
میشود بهجای رزین پلیاستر از اپوکسی استفاده کرد؟
بله، اپوکسی مقاومتر و کمبوتر است ولی گرانتر. برای قالب کارگاهیِ پرمصرف میارزد؛ برای کار موردی، پلیاستر اقتصادیتر است.
برای استفاده از این قالب سخت بهعنوان پشتیبان، قالب لاینردار با کفشک را ببین و برای کاربردش در نمای سنگ به قالبگیری سنگ مصنوعی برو. مواد در لوازم قالبسازی آرتا کرفت است.