قالب دوتکه برای رزین و مجسمه؛ نکات قطعهی سهبعدی بیدرز
تیم آرتا کرفت
پیشرفته ·
۹ تیر ۱۴۰۵·
۸ دقیقه
قالب دوتکه برای رزین و مجسمه وقتی لازم میشود که قطعهات کاملاً سهبعدی است و از هر طرف برجستگی دارد؛ یک مجسمهی کوچک، یک مهرهی رزینی تمامگرد، یک تندیس. در قالبسازی و مولد برای اکسسوری و زیورآلات، این قالبها از دو نیمه ساخته میشوند تا قطعه بدون گیر بیرون بیاید و کمترین درز روی سطحش بیفتد. این مقاله روی نکتههای خاصِ رزین و مجسمه تمرکز دارد؛ اگر روش پایهی ساخت قالب دوتکه را میخواهی، درس چهارم دوره کامل توضیحش داده.
چرا رزین و مجسمه قالب دوتکه میخواهند؟
یک قطعهی تمامگرد مثل یک تسبیحمهره یا یک تندیس، هیچ سطح صافی ندارد که از آن بیرون کشیده شود؛ در قالب یکتکه گیر میکند. قالب دوتکه قطعه را از وسط به دو نیمه تقسیم میکند تا هر نیمه آزادانه باز شود. برای رزین یک نکتهی اضافه هم هست: قطعهی رزینی باید براق و بیدرز باشد، پس محل خط جدایش و کیفیت جفتشدن دو نیمه از هر کار دیگری مهمتر است.
نکتههای اختصاصی قالب دوتکهی رزین
خط جدایش را کجا بگذاری
خط جدایش را روی لبهای بگذار که در قطعهی نهایی کمتر دیده شود یا راحت پرداخت شود. روی مهره، معمولاً خط استوایی؛ روی مجسمه، پشت یا کنارِ کمدید. درزِ نازکِ باقیمانده را بعداً با سنبادهی نرم و پولیش رزین محو میکنی.
کلید و قفل حتماً بساز
چند فرورفتگی نیمکروی روی خط جدایش، دو نیمه را دقیق روی هم قفل میکند. بدون آنها، دو نیمه لیز میخورند و درز پهن و پلهدار روی قطعهی رزینی میافتد که پولیش هم جمعش نمیکند.
سوراخ تغذیه و هواگیر
یک کانال ورودی برای ریختن رزین و یک سوراخ کوچک هواگیر بگذار تا هوا موقع پرشدن قالب بیرون برود و حباب پشت قطعه نماند. برای رزینِ شفاف، حبابِ حبسشده خیلی توی چشم میزند.
سیلیکون شفاف انتخاب کن
با سیلیکون شفاف، هم موقع برش و مونتاژ مولد را از داخل میبینی و هم سطح صافتری برای قطعهی براق رزینی میگیری. نکات بیشتر در قالب سیلیکونی برای رزین است.
| دغدغه در قطعهی رزینی | راهحل در قالب دوتکه |
|---|---|
| درز روی سطح | خط جدایش کمدید + کلید و قفل |
| حباب پشت قطعه | سوراخ هواگیر جدا از ورودی |
| سطح کدر | سیلیکون شفاف باکیفیت |
| جابهجایی دو نیمه | بستن محکم با گیره هنگام ریختن |
سؤالات متداول
روش کامل ساخت قالب دوتکه را از کجا یاد بگیرم؟
مرحلهبهمرحلهی پایه — از پیداکردن خط جدایش تا ریختن دو نیمه — در درس چهارم دورهی قالبسازی آمده. این مقاله فقط نکتههای خاص رزین و مجسمه را اضافه میکند.
چرا رزینم با درزِ پهن در میآید؟
یا کلید و قفل نساختهای و دو نیمه لیز میخورند، یا موقع ریختن قالب را محکم نبستهای. دو نیمه را با گیره یا کِش محکم به هم فشار بده و بعد رزین بریز.
برای مجسمهی بزرگتر همین روش کافی است؟
برای قطعهی بزرگ و سنگین، دیوارهی قالب را ضخیمتر بگیر یا از کفشک پشتیبان استفاده کن تا قالب زیر وزن رزین فرم ندهد؛ قالب لاینردار با کفشک را ببین.
برای روش پایه به ساخت قالب دوتکه و برشی و برای انتخاب سیلیکون به راهنمای RTV2 برو. کل مسیر در آموزش گامبهگام قالبسازی و مقالات بیشتر در مقالات تکمیلی قالبسازی است.
