آموزش قالبسازی (۶): قالب لاینردار با کفشک (پیشرفته)
تیم آرتا کرفت
مقدماتی ·
۲۷ تیر ۱۴۰۵·
۳ دقیقه
قالب لاینردار با کفشک روش حرفهایهاست برای قطعههای بزرگ: یک لایهی نازک سیلیکون (لاینر) فقط جزئیات سطح را میگیرد و یک پوستهی سخت فایبرگلاس یا گچ (کفشک) پشتش را نگه میدارد تا قالب زیر وزن مایه شکم ندهد. در قالبسازی و مولد برای سنگ مصنوعی و شمع، این روش هم در مصرف سیلیکون صرفهجویی بزرگی است و هم برای نمای سنگ آنتیک و قطعههای پهن تنها راه درست است.
کفشک چیست و چرا لازم است؟
اگر برای یک قطعهی بزرگ بخواهی کل قالب را از سیلیکون بریزی، هم هزینهات سرسامآور میشود و هم قالب نرم زیر وزن سیمان یا موم فرم خودش را از دست میدهد و قطعه کج در میآید. کفشک یک قالبِ سختِ پشتیبان است که دور لاینر سیلیکونی را میگیرد و شکل کلی را ثابت نگه میدارد. اینطوری فقط به یک لایهی نازک سیلیکون نیاز داری، نه یک حجم بزرگ.
مرحله به مرحله
۱) مولد را آماده و دیوارهبندی کن
مولد را روی یک سطح صاف ثابت کن و جداکننده بزن. اگر قطعه بزرگ و مسطح است، لبهی کوتاهی دورش بگذار تا لاینر بیرون نریزد.
۲) لاینر سیلیکونی را بمال
بهجای ریختن، از سیلیکون ماستیکی (خمیری) یا سیلیکونِ کمی غلیظشده استفاده کن و با قلممو یا کاردک یک لایهی یکنواخت چند میلیمتری روی کل سطح مولد بکش. اولین لایهی نازک را با فشار بمال تا هوای روی جزئیات بیرون برود، بعد لایهی دوم را ضخیمتر بزن.
۳) کلیدهای ثبت بساز
قبل از خشکشدن کامل لاینر، چند برجستگی نیمکروی روی پشتش بگذار (یا بعداً روی کفشک فرورفتگی درست کن) تا لاینر و کفشک همیشه دقیق روی هم بنشینند و قطعه جابهجا نشود.
۴) کفشک را بساز
روی لاینرِ خشکشده، پوستهی سخت را اجرا کن: با رزین پلیاستر و الیاف فایبرگلاس چند لایه بگذار، یا برای کار سبکتر از گچ استفاده کن. کفشک باید کل پشت لاینر را بپوشاند و لبهی محکمی داشته باشد. جزئیات ساخت پوستهی سخت در قالب فایبرگلاس و رزین پلیاستر آمده.
۵) مونتاژ و استفاده
بعد از گیرش کامل، کفشک را بردار، لاینر را از مولد جدا کن، سپس لاینر را داخل کفشک بگذار و مایه را داخل لاینر بریز. کفشک وزن را میگیرد و لاینر سطح صاف و پرجزئیات را میسازد.
لاینر و کفشک در یک نگاه
| بخش | جنس | وظیفه |
|---|---|---|
| لاینر | سیلیکون (نازک) | ثبت جزئیات و خروج راحت قطعه |
| کفشک | فایبرگلاس یا گچ | نگهداشتن فرم و تحمل وزن |
| کلید ثبت | برجستگی/فرورفتگی | جفتشدن دقیق دو بخش |
سؤالات متداول
لاینر را چند میلیمتر بزنم؟
برای بیشتر کارها دو تا چهار میلیمتر کافی است. نازکتر از این زود پاره میشود و ضخیمتر هم فایدهی کفشک را از بین میبرد و سیلیکون هدر میرود.
کفشک را گچی بسازم یا فایبرگلاس؟
گچ ارزان و سریع است و برای قطعههای سبک و استفادهی محدود خوب است. فایبرگلاس سبکتر، مقاومتر و برای استفادهی مکرر و کارگاهی میارزد. اگر قرار است قالب را زیاد باز و بسته کنی، فایبرگلاس انتخاب بهتری است.
این روش برای شمع هم به کار میآید؟
برای شمعهای بزرگ و پیکرهای بله؛ همان منطق وزن و فرمپایداری برقرار است. برای شمعهای کوچک نیازی نیست و قالب یکتکهی معمولی کافی است.
این آخرین درس دوره بود. برای مرور از ابتدا به درس اول و آرشیو آموزش گامبهگام قالبسازی برگرد. اگر میخواهی همین مهارت را برای نمای سنگ به کار ببری، قالبگیری سنگ مصنوعی را هم ببین.
