آموزش رزین (درس ۳): نسبت ترکیب رزین و هاردنر و روش وزنکردن

مهمترین مهارت در آموزش رزین، ترکیب درست رزین و هاردنر است. نسبت ترکیب رزین و هاردنر عددی است که شرکت سازنده برای هر رزین تعیین کرده، مثل ۲:۱ یا ۱۰۰:۴۵، و باید دقیق رعایت شود. اگر هاردنر کم بریزی رزین چسبناک میماند و اگر زیاد بریزی شکننده و داغ میشود. در این درس یاد میگیری نسبت را درست بخوانی، دقیق وزن کنی و کامل هم بزنی تا قطعهات سالم کیور شود.
نسبت ترکیب یعنی چه
نسبت ترکیب میگوید بهازای هر مقدار رزین، چقدر هاردنر بریزی. این نسبت روی بستهی هر رزین نوشته شده و برای همان محصول تنظیم شده. برخلاف تصور، هاردنر «هرچه بیشتر، سریعتر» نیست؛ نسبت ثابت است و کموزیادکردنش واکنش شیمیایی را خراب میکند، نه سریعتر یا کندتر.
نسبت وزنی یا حجمی؛ فرقشان مهم است
بعضی رزینها نسبت وزنی دارند (مثلاً ۱۰۰ به ۴۵ گرم) و بعضی حجمی (مثلاً ۲ پیمانه رزین به ۱ پیمانه هاردنر). این دو یکی نیستند، چون چگالی رزین و هاردنر فرق دارد. اول روی بسته ببین نسبت وزنی است یا حجمی، بعد بر همان اساس اندازه بگیر. نسبت وزنی را با ترازو و حجمی را با پیمانه یا ظرف مدرج انجام بده.
روش دقیق وزنکردن
ظرف را روی ترازوی دیجیتال بگذار و ترازو را صفر کن. رزین را تا وزن دلخواه بریز. دوباره ترازو را صفر کن و هاردنر را دقیقاً به مقدار نسبت اضافه کن. مثلاً برای نسبت وزنی ۱۰۰:۴۵، اگر ۱۰۰ گرم رزین ریختی، ۴۵ گرم هاردنر بریز. همیشه کمی بیشتر از حجم قالب حساب کن که کم نیاوری.
همزدن کامل؛ جایی که خیلیها اشتباه میکنند
بعد از ریختن، دو تا سه دقیقه آرام و کامل هم بزن. حتماً از کف و دیوارهی ظرف هم بگیر، چون رزینِ نچرخیدهی کنار ظرف خام میماند و لکهی چسبناک میسازد. آرام هم بزن تا حباب کمتری وارد شود. اگر ظرف را عوض کنی (رزین همخورده را در ظرف دوم بریزی و یکبار دیگر هم بزنی) خیال خودت از نچرخیدن کنار ظرف راحت میشود.
مشکل ترکیب را از نتیجه بشناس
| نشانه | علت | راهحل دفعهی بعد |
|---|---|---|
| سطح چسبناک و خام مانده | هاردنر کم یا همزدن ناقص | نسبت را دقیق وزن کن، کامل هم بزن |
| قطعه داغ شد و ترک خورد | هاردنر زیاد یا حجم بالا | نسبت را رعایت کن، لایهلایه بریز |
| لکههای نرم موضعی | رزین کنار ظرف نچرخیده | از کف و دیواره هم بزن |
| خیلی زود سفت شد | محیط گرم یا حجم زیاد | در جای خنکتر کار کن |
سوالات متداول
اگر نسبت را کمی اشتباه بزنم چه میشود؟
خطای کوچک گاهی خودش را نشان نمیدهد، اما خطای زیاد یا رزین را چسبناک نگه میدارد یا شکننده و زردش میکند. برای همین ترازو و دقت مهم است.
میشود با اضافهکردن هاردنر رزین را زودتر خشک کرد؟
نه؛ این کار واکنش را خراب میکند و قطعه را داغ و ترکدار میکند. برای کیورینگ سریعتر، محیط را کمی گرمتر کن، نه نسبت را.
چرا ته کارم نرم ماند؟
معمولاً رزینِ نچرخیدهی کف یا کنار ظرف. دفعهی بعد کاملتر هم بزن و از روش دو-ظرفی استفاده کن.
حالا که ترکیب را بلدی، در درس چهارم اولین قطعه را میریزی و حبابگیری میکنی. کل دوره در آموزش رزین آرتا کرفت.