آموزش شمع‌سازی (۴): افزودن رنگ و اسانس در دمای درست

تو آموزش شمع‌سازی، رنگ و اسانس شمع دو تا کارن که هر دوشون به یه عدد وصلن و اون عدد [۶۵ درجه] است: اسانس رو دقیقا تو همون ۶۵ درجه بریزید، مقدارش هم ۱۰ تا ۲۵ گرم برای هر کیلو مومه، بعدش یکی دو دقیقه هم بزنید تا بو تو کل موم بشینه.

چرا دما تو رنگ و اسانس اینقدر مهمه؟

رنگ و اسانس دو تا رفتار جدا دارن و برای همین تو یه لحظه اضافه نمیشن؛ رنگ باید تو موم داغ و مذاب کامل باز بشه تا رگه ننداره، ولی اسانس فراره و اگه بریزیدش تو موم خیلی داغ بخش زیادی از رایحش قبل از اینکه اصلا به قالب برسه بخار میشه و میپره و شما آخر کار یه شمع خوشرنگ ولی بی‌بو دستتون میمونه.

قاعده کلی ما اینه: هرچه دما پایینتر، بهتر. سقفتون هم ۶۵ درجه است. میدونید چرا انقدر رو همین یه عدد گیر دادیم؟ چون اگه بهش بچسبید، هم اسانس سر جاش میمونه، هم موقع ریختن تو ظرف نه سفیدک میزنه، نه از دیواره جدا میشه، نه لکه میفته. میدونم وسوسه میشید موم رو داغتر نگه دارید که راحتتر بریزه… ولی همینجا خرابکاری شروع میشه.

رنگ کردن شمع؛ چه رنگی و چقدر

انواع رنگ شمع رو تو راهنمای انواع رنگ شمع‌سازی جدا معرفی کردیم. اینجا میخوایم فقط سر روش درست استفاده حرف بزنیم.

کدوم رنگ رو بخریم

پیشنهاد ما به شما رنگ مخصوص شمع‌سازیه، همون مدل مکعبی یا قرصی که دم دستیه و اندازه گرفتنش دردسر نداره. رنگ پودری از نظر کیفیت بهتره ولی کار باهاش دردسر داره و برای کسی که تازه شروع کرده گزینه اول نیست. رنگ اکریلیک فقط و فقط برای رنگ‌آمیزی روی سطح شمعه و داخل پارافین حتما باید رنگ مخصوص شمع بریزید.

سراغ مداد شمعی هم که میرید، بذارید صادق باشم: مداد شمعی تو عمل جواب میده و نمیشه کامل ممنوعش کرد، ولی کیفیت رنگهای مخصوص شمع‌سازی خیلی بالاتره و اگه دنبال کار تمیز و تکرارپذیرید توصیه نمیکنم روش حساب کنید. رنگ طلایی هم تو بازار هست و بهترین مدلش مال برند کامرانه؛ نقره‌ای و طلاییش جایگزین نداره، ولی بقیه رنگها رو لازم نیست از اونجا بگیرید.

چقدر رنگ بزنیم

عددها رو برای هر کیلو موم مینویسم تا حسابتون دستتون بیاد: رنگ پودری ۱ تا ۵ گرم، رنگ کامران ۵ تا ۱۰ گرم، رنگ قرصی یا مکعبی یه قرص، و رنگ قطره‌ای ۵ تا ۱۰ گرم یا میلی‌لیتر. ترازوی ۱ گرمی هم برای این کار کافیه و لازم نیست دنبال ترازوی آزمایشگاهی بگردید.

===> کم شروع کنید. همیشه میتونید بیشتر اضافه کنید ولی نمیتونید کم کنید. یه نکته دیگه هم هست که خیلیها رو غافلگیر میکنه: رنگ موم مذاب همیشه از رنگ نهایی شمع سرد شده تیرهتر به نظر میاد، پس قبل از اینکه کل قابلمه رو خراب کنید یه قطره موم رنگی رو بریزید رو یه بشقاب سفید، بذارید سرد بشه، بعد تصمیم بگیرید.

رنگ زیاد چه بلایی سر شمعتون میاره؟ رنگ زیاد دو تا دردسر داره که هر دوش گریبان خودتون رو میگیره؛ اول اینکه منافذ فتیله رو میگیره و شعله رو کوچیک میکنه و شمع بعد از چند بار روشن شدن تونل میزنه، دوم اینکه رو سطح شمع فراستینگ میاره و اون ظاهر سفیدک زده رو درست میکنه، پس اندازه نگه دارید.

از چه رنگی استفاده نکنیم

رنگ خوراکی و آبرنگ و گواش رو بذارید کنار. اینا یا پایه آب دارن و اصلا تو موم حل نمیشن، یا رنگدانه درشتشون فتیله رو کور و دودی میکنه. رنگهای نامناسب فتیله رو کور میکنن و این تنها چیزیه که بعدا با هیچ ترفندی درست نمیشه. برای شمع ژله‌ای هم رنگ مایع شمع‌سازی جواب میده و دنبال چیز عجیب و غریب نگردید.

رایحه‌دهی با اسانس شمع

انواع اسانس رو تو راهنمای انواع اسانس گفتیم. اینجا فقط میخوایم سراغ نکات عملی افزودنش بریم.

اسانس باید پایه روغنی باشه

میدونید بزرگترین اشتباه تازه کارها سر خرید اسانس چیه؟ این یکی خط قرمزه و اسانسی که میخرید حتما باید پایه روغنی باشه، چون عطر الکلی اصلا تو موم حل نمیشه و اسانس پایه آب هم حل نمیشه و کاری که میکنه اینه که کف قابلمه جدا میمونه و شمعتون میشه یه چیز دو فاز و بی‌خاصیت. اگه فروشنده بهتون گفت عطر بریزید تو موم، نخریدش.

یه واقعیت تلخ بازار ایران رو هم بگم: منشا اسانسها اینجا فله‌ای و نامشخصه، پس منبع مطمئن براتون خیلی مهمتر از اسم روی بطریه. واحد فروش اسانس هم از ۱۰ گرم به بالاست؛ ۱۰، ۲۰ و ۳۰ گرمی یا بر حسب میلی‌لیتر.

اسانس رو کِی بریزیم

تو ۶۵ درجه. نه بالاتر. این جمله رو بچسبونید بالای میز کارتون چون تنها دلیل بی‌بو شدن نصف شمعهای دست ساز همینه که شخص اسانس رو ریخته تو موم داغِ داغ و رایحه قبل از قالب رفتن پریده. دماسنج آشپزخونه هم برای این کار کافیه و لازم نیست چیز خاصی بخرید.

چقدر اسانس بزنیم

بوی ملایم میخواید یا بوی شدید و پرقدرت؟ مقدار درست [۱۰ تا ۲۵ گرم برای هر کیلو] موم یا پارافینه و انتخاب بین این دو تا عدد کاملا دست خودتونه. برای بوی ملایم ۱۰ گرم بریزید و اگه دنبال رایحه شدیدید تا ۲۵ گرم برید بالا، ولی از این بیشتر نه، چون اسانس اضافه رو سطح شمع عرق میکنه و سوخت رو دودی میکنه و آخرش هم بوی بهتری نمیگیرید.

بعد از ریختن اسانس یکی دو دقیقه آروم و کامل هم بزنید. هم زدن ناکافی یعنی بعضی نقطه‌های شمع بو دارن و بعضی نه. همین.

ترکیب رایحه‌ها

رایحه‌های پرفروش بازار لوندر یا همون اسطوخودوس، یاس، وانیل، نسکافه، شکلات و لیموئه. دوست دارید یه بوی خاص خودتون بسازید؟ اگه خواستید دو تا رایحه رو ترکیب کنید نسبت ۷ به ۳ رو رعایت کنید، یعنی ۷۰ درصد رایحه ملایم و ۳۰ درصد رایحه تند. مثلا ۷۰ درصد لیمو با ۳۰ درصد کاج یه بویی میده شبیه نوشابه لیموناد که خیلی هم گرفته.

جدول دما و مقدار درست

ترتیب کامل کار

1. موم رو تا ذوب کامل گرم کنید.
2. رنگ رو تو موم مذاب اضافه و کامل حل کنید.
3. بذارید موم خنک بشه تا برسه به ۶۵ درجه.
4. اسانس رو بریزید و یکی دو دقیقه هم بزنید.
5. تو همون ۶۵ درجه تو ظرف یا قالب بریزید.
6. بذارید تو دمای عادی اتاق سرد بشه.

سوالات متداول درباره رنگ و اسانس شمع

چرا شمعم بعد از ساخت بو نمیده؟

سه تا دلیل رایج داره: اسانس رو تو موم خیلی داغ ریختید و پریده، مقدارش کم بوده، یا کافی هم نزدید، پس مقدار رو با ترازو تنظیم کنید، اسانس رو تو ۶۵ درجه بریزید و بعدش یکی دو دقیقه آروم و کامل هم بزنید.

چرا رنگ شمعم رگه رگه شد؟

چون رنگ کامل تو موم حل نشده. رنگ رو تو موم مذاب بریزید و خوب هم بزنید تا یکدست بشه.

میتونم عطر خودم رو بریزم تو موم؟

نه. عطر الکلیه و تو موم حل نمیشه. فقط اسانس پایه روغنی.

اسانس رو سطح شمع جمع شده و چرب شده، چرا؟

بیشتر از ظرفیت موم اسانس زدید و بهش میگن عرق کردن. مقدار رو بیارید پایین تا زیر همون ۲۵ گرم در کیلو بمونه.

رنگ شمع‌سازی رو از کجا بخرم؟

از خودمون. رنگ و اسانس دو تا قلمی هستن که تقلبیش تو بازار زیاده و برخلاف خرید خمیر دندون از عطاری سر خیابون، اینجا نمیشه شانسی خرید کرد؛ اسانس فله‌ای با منشا نامعلوم و رنگ نامناسب هم پول شما رو میسوزونه هم فتیله شمعتون رو کور میکنه.

راز رنگ و اسانس خوب همون دو تا عدده: رنگ تو موم مذاب و به اندازه، اسانس تو ۶۵ درجه و بین ۱۰ تا ۲۵ گرم در کیلو، و با چند بار تمرین دستتون راه میفته و میتونید رایحه‌های ترکیبی و رنگهای اختصاصی خودتون رو بسازید. درس بعدی نصب و تراز کردن فتیله است و همه درسها هم تو بخش آموزش گام‌به‌گام شمع‌سازی در دسترستونه.