انواع رزین اپوکسی و راهنمای خرید؛ رومیزی، ریختنی و کریستال
تیم آرتا کرفت
مقدماتی ·
۱۵ تیر ۱۴۰۵·
۹ دقیقه
انواع رزین اپوکسی را در بازار ایران میشود در سه گروه اصلی دید: رزین رومیزی (کوتینگ)، رزین ریختنی یا دیپپور و رزین کریستال زیورآلات. هر سه دوجزئیاند و با هاردنر سفت میشوند، اما ضخامت مجاز، نسبت ترکیب و زمان خشکشدنشان فرق دارد؛ همین تفاوت تعیین میکند کدام رزین به کار تو میخورد. اگر تازه وارد دنیای رزین و لوازم رزین شدهای، این راهنما قبل از خرید دستت را پر میکند.
رزین رومیزی (کوتینگ) چیست و کجا به کار میآید
رزین رومیزی برای پوششدادن سطح ساخته شده، نه ریختن حجم زیاد. لایهی نازک چند میلیمتری میدهی و خودش را روی سطح پهن و صاف میکند. غلظتش بالاست، سریعتر ژل میشود و شفافیت خوبی دارد. برای رزینکاری روی تابلو، زیرلیوانی، سینی و رویهی میزهای کوچک انتخاب اول است. محدودیتش این است که اگر لایه را ضخیم بریزی، حرارت واکنش بالا میرود و رزین زرد یا ترک میخورد؛ پس رومیزی را لایهلایه و نازک بریز.
رزین ریختنی و دیپپور برای حجم و ضخامت
رزین ریختنی (که به ضخیمترینشان دیپپور میگویند) برای وقتی است که حجم زیاد و لایهی ضخیم میخواهی: میز رودخانهای، بلوکهای تزیینی، قالبهای عمیق. کندتر گیرش میکند و همین کندی عمداً طراحی شده تا حرارت واکنش در حجم بالا کنترل شود و حباب فرصت خروج داشته باشد. بعضی برندها تا چند سانتیمتر در یک ریخت را مجاز میدانند و بعضی کمتر؛ عدد مجاز هر لایه را حتماً از برگهی همان محصول بخوان، چون زیادهروی در ضخامت شایعترین علت زردشدن و ترک است.
رزین کریستال و زیورآلات
رزین کریستال شفافیت بالا و رنگپذیری خوبی دارد و برای قطعات کوچک مثل گردنبند، گوشواره، ساعت رزینی و قالبهای زیورآلات عالی است. در همین خانواده رزین یووی هم هست که بهجای هاردنر با نور UV طی چند دقیقه سفت میشود و برای کارهای ریز و سریع کاربرد دارد؛ تفاوت کاملش را در رزین یووی چیست نوشتهام.
نسبت ترکیب و هاردنر؛ عددی که نباید سرخود عوض کنی
هر رزین نسبت ترکیب مخصوص خودش را دارد. رومیزیها اغلب حجمی ۲:۱ (دو رزین به یک هاردنر) هستند، بعضی ریختنیها ۱۰۰:۴۵ وزنی یا ۲:۱ و بعضی کریستالها ۳:۱. این نسبت را شرکت سازنده بر اساس فرمول همان رزین تعیین کرده و کموزیادکردنش رزین را چسبناک یا شکننده میکند. روش دقیق وزنکردن و ترکیب را در درس نسبت رزین و هاردنر کامل توضیح دادهام.
مقایسهی سریع سه نوع رزین
| نوع رزین | ضخامت هر لایه | زمان کیورینگ | بهترین کاربرد |
|---|---|---|---|
| رومیزی (کوتینگ) | نازک، چند میلیمتر | سریعتر | تابلو، سینی، رویهی صاف |
| ریختنی / دیپپور | ضخیم، تا چند سانت | کند (۲۴ تا ۷۲ ساعت) | میز رودخانهای، بلوک |
| کریستال زیورآلات | کم و متوسط | متوسط | گردنبند، ساعت، قالب کوچک |
کدام رزین برای کار تو مناسب است
اگر میخواهی سطح یک تابلو یا سینی را پوشش بدهی، رومیزی بگیر. اگر قالب عمیق یا میز رودخانهای داری، سراغ ریختنی برو. برای زیورآلات ریز، کریستال یا یووی. یک اشتباه رایج این است که تازهکار برای صرفهجویی یک رزین میخرد و همهکار میکند؛ نتیجهاش قطعهای است که یا زرد شده یا وسطش خام مانده. برای انتخاب رنگ و افکت هم رنگهای رزین پودری و جوهری را ببین.
سوالات متداول
رزین رومیزی را میشود برای قالب استفاده کرد؟
برای قالبهای خیلی کمعمق بله، ولی برای قالب عمیق نه؛ رومیزی در ضخامت زیاد داغ میکند و زرد و ترک میشود. برای حجم، رزین ریختنی درست است.
تفاوت رزین اپوکسی و پلیاستر چیست؟
اپوکسی بوی کمتر، جمعشدگی کمتر و شفافیت بیشتری دارد و برای کار هنری و زیورآلات رایجتر است. پلیاستر ارزانتر و بودار است و بیشتر در فایبرگلاس و کارهای صنعتی به کار میرود.
یک کیلو رزین چند قطعه میشود؟
بستگی به حجم قطعه دارد. برای تخمین، قالب را با آب پر کن و وزن آب تقریباً همان مقدار رزین لازم را نشان میدهد.
رزین بازشده تا کی قابل استفاده است؟
رزین و هاردنرِ دربسته معمولاً چند ماه تا یک سال ماندگاری دارند. بعد از باز شدن، درِ ظرف را محکم ببند و دور از رطوبت و آفتاب نگه دار؛ هاردنر با رطوبت هوا کدر میشود.
برای شروع اصولی کار، از درس اول دورهی آموزش رزین راه بیفت و بقیهی لوازم را از لوازم رزین آرتا کرفت ببین.
